Chiny.pl

Chiny - nazwa i jej pochodzenie

Historyczne nazwy Chin to gąszcz ciekawostek powiązanych z zawiłymi ścieżkami historii tej cywilizacji. Od pojęć rytualnych, przez nazwy dynastii, aż po etonimy nadane przez obcych – każde słowo niesie ze sobą inny ładunek polityczny i kulturowy.

Ewolucja nazw określających Chiny to w rzeczywistości historia kształtowania się tożsamości najstarszej ciągłej cywilizacji świata. Od pojęć rytualnych, przez nazwy dynastii, aż po etonimy nadane przez obcych – każde słowo niesie ze sobą inny ładunek polityczny i kulturowy.

-charbox-

Nazwa pojawia się w zachowanych fragmentach pism filozofa naturalisty Zou Yana (鄒衍, 305-240 p.n.e.).

-charbox-

Po tym, jak założyciel dynastii Xia Wielki Yu ujarzmił wody Rzeki Żółtej, podzielił swoje dominium na dziewięć regionów: położone centralnie Yùzhōu 豫州, oraz Jìzhōu 冀州, Yǎnzhōu 兗州, Qīngzhōu 青州, Xúzhōu 徐州, Yángzhōu 揚州, Jīngzhōu 荊州,Liángzhōu 梁州, Yōngzhōu 雍州.

-charbox-
-charbox-

W mitologii chińskiej ląd, w którego centrum znajdowały się Chiny,

jest otoczony z czterech stron morzami. Poza morzami leżały obce kraje, określane mianem haiwai 海外 - poza morzami.

-charbox-

W czasach istnienia Dynastii Zhou, gdy była mowa o władzy nad całym światem, posługiwano się określeniami Tianxia lub Zhongyuan. Chiny to cywilizacja śródlądowa – przez większość ich historii nie interesowano się eksploracją, ani zamorską ekspansją. Tereny zajmowane przez Chińczyków pierwotnie obejmowały środkowe dorzecze Rzeki Żółtej. Określano je mianem Równin Centralnych (ang. Central Plains). Tereny poza wpływem kultury i cywilizacji chińskiej były określane mianem barbarzyńskich. Obszar chiński był uznawany za cały – w domyśle cywilizowany – świat. Lądy zamieszkane przez ludzi miały nad sobą niebo, czy też Niebo, czyli siedzibę niespersonifikowanej woli wszechświata.

-charbox-

202

Jest to określenie oparte na lokalizacji geograficznej terenów, z których wywodzi się cywilizacja chińska.

-charbox-
-charbox-

Huá, tak jak praktycznie wszystkie znaki pisma, które jednocześnie są jednoznakowymi słowami, odnosi się do kwitnięcia, rozwoju, wspaniałości. Na znaczenie słowa składają się trzy aspekty. Starożytni Chińczycy uważali swoją aktywność za jedyny ośrodek budowania cywilizacji, otoczony barbarzyńcami. Hua to także kolor czerwony, ulubiony przez Chińczyków i skojarzony z dostatkiem i pomyślnością; w końcu - Hua to skrócona wersja nazwy imperium Xia - Hua Xia.

Nazwa Hua Xia oznaczała państwo Xia. Po tym, jak dynastia uległa Shangom w XVII w p.n.e., nazwę stosowano nadal wobec nowego imperium - mieszkańcy dawnego imperium Xia byli najliczniejszą grupą w imperium Shang.

-charbox-
-charbox-

W czasach starożytnych państwo Lu, ojczyzna Konfucjusza, określana była czasem jako Kraj Środka (Zhongguo), ze względu na centralne położenie na równinach chińskich, a także stopień przestrzegania norm kulturowych i rytuału li. Chińczycy określali swój kraj mianem Zhongguo, a więc epicentrum rozwoju cywilizacyjnego ludzkości już przed nastaniem dynastii Qing w XVII wieku. Określenie Zhonghua jest złożeniem dwóch elementów: 'Hua' odnosiło się do opisanego powyżej Hua Xia, natomiast 'zhong' to centrum cywilizacji i kultury ludzkiej, którym były dla Chińczyków Równiny Centralne.

Współczesne nazwy Chin

Współcześnie tereny zajmowane przez cywilizację chińską administrowane są przez dwa ośrodki polityczne - ChRL z siedzibą w Pekinie, oraz Republikę Chińską z siedzibą w Tajpej, na Tajwanie. Bezpośrednio po zakończeniu wojny domowej w roku 1949, wzajemne relacje były zdecydowanie wrogie. Zawsze komplikowało to kwestię nazw obu ośrodków politycznych. Dla Pekinu Tajwan jest zbuntowaną prowincją, w której schroniły się niedobitki obalonego Rządu Narodowego. Z kolei w czasie trwania wojny domowej w latach 50-tych XX wieku część Chin opanowana przez komunistów była określana jako "strefa bandytów" (feiqu, 匪區). Taka retoryka stopniowo wychodziła z użycia, jednak do dziś nazywanie RCh na Tajwanie jest szalenie drażliwą kwestią. Współcześnie mieszkańcy Tajwanu mówiąc o ChRL używają określenia kontynent (Dàlù, 大陸). Natomiast mieszkańcy ChRL określają RCh jako Tajwan 台灣 w użyciu geograficznym (wyspa). Z kolei sami Tajwańczycy używając tej samej nazwy mają najczęściej na myśli RCh na Tajwanie, traktując nazwę 'Tajwan' jako skróconą nazwę kraju, w którym mieszkają. Z reguły nie wiadomo, czy i kiedy ta dwuznaczność jest zamierzona, a kiedy przypadkowa.

-charbox-
-charbox-

Nieskłonni do konfrontacji Chińczycy (tu: w użyciu kulturowym, a więc i mieszkańcy Tajwanu i ChRL), nie wnikają, w którym użyciu - geograficznym (wyspa), czy politycznym (skrót nazwy R. Ch. na Tajwanie) stosowana jest nazwa 臺灣 Tajwan.

Na forum międzynarodowym, a także w czasie międzynarodowych imprez sportowych reprezentanci Tajwanu określani są jako ZhongguoTaipei 中國台北 przez Chińczyków z kontynentu, natomiast sami siebie nazywają Zhonghua Taipei台北. Choć oba określenia tłumaczy się na języki europejskie jako Chińczycy Tajpej (ang. Chinese Taipei), to dla samych Chińczyków różnica jest kluczowa: w nazwie używanej w ChRL znak 'guo' to państwo, a więc określenie ma kontekst polityczny. W nazwie używanej na Tajwanie występuje 'hua' i sprawia, że nazwa odnosi się do kwestii przynależności kulturowo-cywilizacyjnej.

Inne ciekawostki:

W języku angielskim porcelanę określa się słowem china. Autor niniejszego tekstu spotkał się z wersją, wedle której nazwa ta nie ma związku z nazwą kraju, a jest jedynie transkrypcją nazwy Changnan 昌南, obecnie w mieście Jingdezhen 景德鎮 w prowincji Jiangxi. Okolica ta słynie z produkcji porcelany, którą wytwarzano tam już od czasów Wschodniej Dynastii Han.

Pogłębione spojrzenie

Zhōngguó (中國) – Państwo Środka

Termin Zhōngguó nie zawsze oznaczał całe państwo. W starożytności, w epoce Zhou, odnosił się do „Państw Centralnych” leżących w dorzeczu Żółtej Rzeki, w przeciwieństwie do „barbarzyńców czterech stron świata” (Sìyí 四夷). Nazwa ta miała charakter bardziej kulturowy i rytualny niż geograficzny – oznaczała miejsce, gdzie przestrzegano rytuałów ( 禮) i uznawano autorytet Syna Niebios.

Dopiero z czasem termin ten zaczął ewoluować w stronę nazwy narodowej. Współczesny historyk Ge Zhaoguang (葛兆光) w swojej pracy Zhai Zi Zhong Guo (宅茲中國) wskazuje, że poczucie „bycia w środku” było fundamentem chińskiej ortodoksji. Bycie „Środkiem” oznaczało bycie cywilizowanym. Każda dynastia, niezależnie od pochodzenia etnicznego (nawet mongolska czy manczurska), dążyła do legitymizacji swoich rządów poprzez miano władcy Zhōngguó.

W klasycznej kronice Shàngshū (尚書) czytamy:

「皇天眷佑有道,據中國而臨左右。」 (Wspaniałe Niebiosa sprzyjają tym, którzy kroczą Drogą; ten, kto włada Państwem Środka, panuje nad tym, co po lewej i prawej).

Huáxià (華夏) – Kulturowy blask i wielkość

Huáxià to najstarsza nazwa etniczno-kulturowa, której Chińczycy używają, by podkreślić swoją cywilizacyjną ciągłość. Huá (華) oznacza „blask” lub „rozkwit”, co odnosiło się do piękna szat i rytuałów, natomiast Xià (夏) oznacza „wielkość” i nawiązuje do pierwszej, półlegendarnej dynastii Xia. Razem termin ten definiuje naród nie poprzez krew, lecz poprzez kulturę.

W starożytności odróżnienie Chińczyka od nie-Chińczyka opierało się na akulturacji. Jeśli przybysz przyjął pismo, konfucjańskie zasady etyczne i ubiór Huáxià, stawał się częścią cywilizacji. Historyk Tang Yongtong (湯用彤) podkreślał, że termin ten wyraża „poczucie dumy z wypracowanego ładu społecznego, który lśnił na tle chaosu otaczających ludów”.

Zunifikowane pojęcie Huáxià pojawia się w Zuo Zhuan (左傳), gdzie uczony Kong Yingda wyjaśnia:

「中國有禮儀之大,故稱夏;有服章之美,謂之華。」 (Państwo Środka posiada wielkość rytuałów, dlatego zwie się Xia; posiada piękno szat i zdobień, dlatego zwie się Hua).

Sìhǎi (四海) – Wszystko pod Czterema Morzami

Choć Chiny nie były wyspą, starożytni wierzyli, że ich cywilizacja jest otoczona przez cztery wielkie zbiorniki wodne. Sìhǎi to nazwa poetycka i geopolityczna, oznaczająca cały świat podległy chińskiemu kręgowi kulturowemu. Wyrażenie „Wewnątrz Czterech Mórz” (Hǎinèi 海內) stało się synonimem terytorium Chin.

To pojęcie pokazuje inkluzywność chińskiego myślenia – świat jest jeden, a Chiny są jego centrum. Wszystko, co znajduje się poza „morzami”, było postrzegane jako peryferia. Kiedy dynastia Qin zjednoczyła Chiny, ogłoszono, że „wszystko wewnątrz mórz stało się jednym domem”.

Historyk Qian Mu (錢穆) zauważył, że ta nazwa odzwierciedla chiński uniwersalizm:

「中國人視天下為一家,四海之內皆兄弟也。」 (Chińczycy postrzegają świat jako jedną rodzinę; wewnątrz Czterech Mórz wszyscy są braćmi).

Shénzhōu (神州) – Boska Kraina

Shénzhōu to nazwa nasycona mistycyzmem. Po raz pierwszy użyta przez filozofa Zou Yana w okresie Walczących Państw, sugerowała, że Chiny są „Boskim Kontynentem Czerwonego Regionu”. Nazwa ta podkreślała świętość chińskiej ziemi jako miejsca, gdzie Niebiosa komunikują się z ludźmi poprzez cesarza.

W chwilach narodowych kryzysów (np. podczas inwazji mongolskiej czy mandżurskiej), poeci używali nazwy Shénzhōu, by wezwać do obrony ojczyzny i podkreślić jej nadprzyrodzoną wytrwałość. Do dziś Chiny używają tej nazwy w kontekście narodowej dumy – na przykład nazywając tak swoje statki kosmiczne.

W dziele Shǐjì (史記) Sima Qian przytacza koncepcję Zou Yana:

「中國名曰赤縣神州。」 (Państwo Środka zwie się Czerwonym Regionem, Boską Krainą).

Hàn (漢) i Táng (唐) – Nazwy jako etnonimy

Dla narodów sąsiednich Chiny były definiowane przez potęgę ich najsilniejszych dynastii. Ludy Azji Środkowej i Północnej zaczęły nazywać Chińczyków „Ludźmi Han” (Hànrén 漢人) ze względu na militarną potęgę dynastii Han. Do dziś jest to oficjalna nazwa głównej grupy etnicznej Chin.

Z kolei na południu i w Azji Południowo-Wschodniej, ze względu na wpływy handlowe i kulturowe dynastii Tang, Chińczycy są często nazywani „Ludźmi Tang” (Tángrén 唐人). Chińskie dzielnice na całym świecie to do dziś „Ulice Ludzi Tang” (Tángrénjiē 唐人街).

Historyk Wang Gungwu (王賡武) wskazuje, że te nazwy pokazują, jak prestiż polityczny dynastii trwale przekształcił się w tożsamość narodową. Chińczyk nie identyfikował się z narodem w sensie zachodnim, lecz z „dziedzictwem wielkiego rodu panującego”.


Cīna, Seres i Khitai – Chiny w oczach Zachodu i sąsiadów

Europejska nazwa China (prawdopodobnie przez indyjskie Cīna) wywodzi się od dynastii Qin (221–206 p.n.e.), która jako pierwsza stworzyła scentralizowane cesarstwo. Rzymianie znali Chiny jako Seres – „Krainę Jedwabiu”. Z kolei rosyjskie i środkowoazjatyckie Kitay/Khitai pochodzi od ludu Kitanów (dynastia Liao), którzy władali północnymi Chinami w X-XII wieku.

To zróżnicowanie pokazuje, z którą częścią Chin dany naród miał kontakt. Marco Polo pisał o „Cataio” (Północ) i „Mangi” (Południe), nie zawsze zdając sobie sprawę, że to to samo państwo. Dla Chińczyków te nazwy były egzotyczne i obce – sami nigdy nie nazywali siebie „Qin” ani „Kitanami”.

Współczesna badaczka Lydia Liu zauważa w The Clash of Empires, że narzucenie nazwy „China” w traktatach międzynarodowych w XIX wieku było dla urzędników Qing szokiem, gdyż musieli oni nagle zdefiniować swoje „państwo-wszechświat” jako „państwo-naród” na wzór europejski.


Specyfika chińskiego rozumienia "Chin" (5 Przykładów)

  1. Zhengming (正名) – Rektyfikacja nazw: Dla Chińczyka nazwa musi odpowiadać rzeczywistości. Jeśli cesarz nie zachowuje się jak cesarz, traci prawo do nazwy „Państwo Środka”. Chiny to stan moralny, a nie tylko granice na mapie.

  2. Tiānxià (天下) – Wszystko pod Niebem: Chiny nie postrzegały siebie jako państwa wśród wielu, lecz jako jedyną cywilizację. Granica Chin kończyła się tam, gdzie kończyły się wpływy konfucjanizmu.

  3. Huatai zhi bian (華夷之辨) – Rozróżnienie między Hua i Yi: Tożsamość chińska była płynna. Barbarzyńca mógł stać się Chińczykiem poprzez naukę klasyków. Chiny to „kultura”, a nie „rasa”.

  4. Dynastia jako Państwo: Przez wieki Chińczycy nie mówili „idę do Chin”, lecz „jestem poddanym Wielkiej Dynastii Ming” (Dàmíng 大明). Państwo było tożsame z rodem panującym, który posiadał Mandat Niebios.

  5. Jedność w różnorodności (Yitong 一統): Zrozumienie Chin opiera się na obsesji jedności. Każdy okres rozbicia traktowany jest jako anomalia, a „Chiny” istnieją tylko wtedy, gdy są zjednoczone pod jednym ośrodkiem władzy.


Źródła historyczne (Cytaty)


Przysłowia i słynne powiedzenia

  1. Wewnątrz Czterech Mórz wszyscy są braćmi

    四海之內皆兄弟也 (Sì hǎi zhī nèi jiē xiōng dì yě) Nawiązanie do uniwersalizmu i wspólnoty ludzkiej z Analektów.

  2. Długo zjednoczone musi się podzielić, długo podzielone musi się zjednoczyć

    天下大勢,合久必分,分久必合 (Tiān xià dà shì, hé jiǔ bì fēn, fēn jiǔ bì hé) Słynny wstęp do „Opowieści o Trzech Królestwach”, opisujący cykliczność historii Chin.

  3. Kraina Boska (Chiny) pozostanie nienaruszona

    神州大地,永保昌盛 (Shén zhōu dà dì, yǒng bǎo chāng shèng) Fraza używana w kontekście patriotycznym, podkreślająca trwałość „Boskiej Krainy”.

  4. Niech kultura Huaxia promieniuje na wieki

    華夏文化,萬古長青 (Huá xià wén huà, wàn gǔ cháng qīng) Powiedzenie wychwalające nieśmiertelność i blask chińskiej cywilizacji.

  5. Cesarz jest daleko, góry są wysokie

    山高皇帝遠 (Shān gāo huáng dì yuǎn) Przysłowie opisujące realia prowincji oddalonych od centrum (Zhōngguó), gdzie władza centralna ma mniejszy wpływ.

  6. Używać barbarzyńców do kontrolowania barbarzyńców

    以夷制夷 (Yǐ yí zhì yí) Tradycyjna chińska strategia dyplomatyczna polegająca na wykorzystywaniu konfliktów między sąsiednimi ludami dla bezpieczeństwa Chin.

 

Nazwy poetyckie

Jiǔzhōu (九州) – Dziewięć Krain

To jedna z najstarszych i najbardziej czczonych nazw poetyckich. Według legendy, Wielki Yu (półmityczny założyciel dynastii Xia) po poskromieniu potopu podzielił świat (Chiny) na dziewięć regionów. W poezji Jiǔzhōu symbolizuje nierozerwalną jedność chińskiej ziemi.

Poeci używali tej nazwy, gdy chcieli podkreślić ogrom kraju lub ból z powodu jego podziału. Słynny poeta dynastii Song, Lu You, w swoim testamencie pisał: „Wiem dobrze, że po śmierci wszystko jest pustką, lecz boli mnie, że nie widzę Dziewięciu Krain zjednoczonych” (「王師北定中原日,家祭無忘告乃翁。」 – choć tu odnosi się do Środkowej Równiny, kontekst Jiǔzhōu jest domyślny w całej jego twórczości).

Historyk Tan Qixiang (譚其驤) zauważa:

「『九州』不僅是地理划分,更是中國人心中大一統思想的圖騰。」 („Jiǔzhōu” to nie tylko podział geograficzny, ale przede wszystkim totem idei wielkiej jedności w sercach Chińczyków).


Chìxiàn (赤縣) – Czerwony Powiat / Karmazynowa Kraina

Często łączona z nazwą Shénzhōu (Boska Kraina), nazwa Chìxiàn wywodzi się z teorii starożytnego filozofa Zou Yana. „Czerwony” symbolizuje tu południową stronę, ogień i energię życiową. W poezji termin ten nadaje Chinom charakter sakralny i niemal nadprzyrodzony.

Użycie tej nazwy sugeruje, że Chiny są centralnym, tętniącym życiem punktem wszechświata. Poeci epoki Tang często używali go, by opisać blask stolicy i potęgę cesarstwa, która rozchodzi się z „Czerwonego Powiatu” na cały świat.


Hǎinèi (海內) – Wewnątrz Mórz

W starożytnej kosmologii chińskiej świat był kwadratem otoczonym przez cztery morza. Wszystko, co cywilizowane i chińskie, znajdowało się „wewnątrz mórz”. Jest to nazwa skrajnie intymna, sugerująca bezpieczeństwo i przynależność do jednej, wielkiej rodziny.

Najsłynniejszy passus zawierający tę nazwę pochodzi od Wang Bo (dynastia Tang):

「海內存知己,天涯若比鄰。」 (Dopóki wewnątrz mórz mamy przyjaciela, najdalszy kraniec nieba jest jak sąsiedztwo).


Zhōngyuán (中原) – Środkowa Równina

Choć technicznie odnosi się do doliny Żółtej Rzeki, w poezji Zhōngyuán stało się synonimem całych Chin, zwłaszcza w okresach, gdy północ była okupowana przez koczowników. Stała się symbolem utraconego raju, kolebki cywilizacji i legitymacji władzy.

Dla poetów takich jak Xin Qiji, Zhōngyuán to nie tylko ziemia, to honor narodu. Tęsknota za odzyskaniem Środkowej Równiny była motywem przewodnim całej poezji patriotycznej dynastii Song.

Antropolog kultury, Liang Qichao (梁啟超), pisał:

「中原者,中華民族之魂魄所依也。」 (Środkowa Równina to miejsce, gdzie spoczywa dusza i duch narodu chińskiego).


Liánmǐn (黎民) i Qiánshǒu (黔首) – Czarnogłowi / Lud Ciemny

Choć są to określenia na ludność, w poezji często funkcjonują jako pars pro toto całych Chin. Qiánshǒu (dosłownie „Czarne Głowy”) to nazwa nadana ludowi przez Pierwszego Cesarza Qin, odnosząca się do czarnych chust noszonych przez chłopów.

Użycie tych nazw w poezji (np. u Du Fu) przesuwa środek ciężkości z „państwa jako terytorium” na „państwo jako cierpiący lud”. Chiny w tej perspektywie to nie złote pałace, lecz miliony pracowitych rąk.


Jiāngshān (江山) – Rzeki i Góry

To prawdopodobnie najpiękniejsza i najbardziej popularna poetycka nazwa Chin. Zamiast terminów administracyjnych, poeci używają dwóch fundamentów krajobrazu. Posiadać Jiāngshān to posiadać władzę nad Chinami.

W słynnej odzie Mao Zedonga „Śnieg” (Qìn yuán chūn · Xuě), czytamy:

「江山如此多嬌,引無數英雄競折腰。」 (Rzeki i góry są tak pełne wdzięku, że sprawiły, iż niezliczeni bohaterowie skłonili przed nimi kark).


Sāngzǐ (桑梓) – Morwa i Katalpa

To nazwa oznaczająca „ojczyste strony” lub „kraj ojczysty”. Wywodzi się z tradycji sadzenia tych dwóch drzew wokół domostw. W poezji wygnańczej i emigracyjnej, Sāngzǐ reprezentuje Chiny jako dom, do którego się tęskni.

Kiedy poeta pisze, że „jego serce powraca do morwy i katalpy”, wyraża najgłębszy patriotyzm zakorzeniony w lokalności i rodzinnych tradycjach.


Língmǐ (靈米) / Língzhōu (靈州) – Duchowa Kraina

Używana rzadziej, głównie w poezji o zabarwieniu taoistycznym i buddyjskim. Sugeruje, że Chiny są miejscem, gdzie materia jest przesycona duchem, a góry (jak Kunlun czy cztery święte góry buddyzmu) są portalami do wyższych światów.


Lóngzhīguó (龍之國) – Kraj Smoka

Choć współcześnie kojarzony z popkulturą, w poezji cesarskiej smok był symbolem władcy i samej esencji Chin. „Kraj Smoka” to Chiny potężne, tajemnicze i nadrzędne wobec innych lądów.


Lìán (黎安) / Tàipíng (太平) – Kraina Wielkiego Pokoju

Często używana jako nazwa życzeniowa. Poeci w czasach wojen pisali o Chinach jako o „marzeniu o Wielkim Pokoju”. Stąd wzięła się nazwa powstania Taiping, ale w poezji klasycznej był to synonim idealnego, zjednoczonego państwa chińskiego.


Podsumowanie poetyckie

Chińscy poeci rzadko używali słowa „Chiny” (w sensie politycznym). Woleli opisywać kraj poprzez jego geografię (Jiāngshān), jego ludzi (Liánmǐn), jego legendy (Jiǔzhōu) lub jego mistycyzm (Shénzhōu). To sprawia, że chińska tożsamość narodowa jest w dużej mierze tożsamością literacką – kraj istnieje tam, gdzie wybrzmiewają te metafory.


Słynne passusy i idiomy poetyckie

  1. Rzeki i góry zmieniają właścicieli, ale ich uroda pozostaje

    江山易改,本性難移 (Jiāngshān yì gǎi, běnxìng nán yí) Przysłowie mówiące, że krajobraz (państwo) może zmienić dynastię, ale natura ludzka jest niezmienna.

  2. Smutek nad rzekami i górami (Patriotyczna melancholia)

    江山之慟 (Jiāngshān zhī tòng) Wyrażenie używane po upadku dynastii, oznaczające żal nad losem ojczyzny.

  3. Dziewięć Krain w jednym tyglu

    九州同慶 (Jiǔzhōu tóng qìng) Powiedzenie używane podczas wielkich świąt narodowych – „całe Chiny świętują razem”.

  4. Czerwony Powiat i Boska Kraina

    赤縣神州 (Chìxiàn Shénzhōu) Klasyczne, podniosłe określenie Chin w literaturze oficjalnej.

  5. Mieć w piersi rzeki i góry (Być wielkim mężem stanu / wizjonerem)

    胸中自有江山 (Xiōng zhōng zì yǒu jiāngshān) Opisuje osobę, której ambicje i myśli obejmują losy całego kraju.

 

Powiązane artykuły: 1

//
Ilustracja artykułu: Język chiński i liczby w slangu i przesądach

Tytuł: Język chiński i liczby w slangu i przesądach

Jak przesądy i zabobony splatają się z językiem. Chińczycy maję bardzo ciekawe podejście do niektórych dźwięków, zwrotów i zachowań społecznych. Mają więc głęboko zakorzenione przesądy, których źródeł należy szukać właśnie w języku.

Między innymi z powodu niezbyt wielkiej redundancji fonetycznej języka, Chińczycy maję bardzo ciekawe podejście do niektórych dźwięków, zwrotów i zachowań społecznych. Mają więc głęboko zakorzenione przesądy, których źródeł należy szukać właśnie w języku. Chińczycy często posługują się kalamburami (chiń. shuangguanyu 雙關語).
Przeczytaj...






Czytaj i słuchaj rozdziałów książek napisanych przez twórcę portalu Chiny.pl U góry książki o Chinach i Azji Wschodniej, w tym wciąż nie wydane. Przyłącz się do zabawy i pomóż autorowi je napisać. Szczegóły tutaj.

Chińska archeologia językowa

Przedziwne, pouczające, śmieszne i ciekawe zakamarki języka chińskiego. Książka zawiera kilkaset znaków, słów, zwrotów i idiomów. Te fascynujące „jednostki znaczenia” są esencją i smakiem języka chińskiego. Każdemu z nich towarzyszy omówienie lub garść fascynujących ciekawostek na temat Chin i nie tylko. To jeden wielki, kulturowy wanderlust.

Zamów rozdział, dołącz do Patronite lub kup w przedsprzedaży.

Tajwan

Wielka piguła wiedzy o Tajwanie. Pełna pozytywnej energii, niemal zupełnie nieznanych ciekawostek i opowieści mieszkańców o współczesnym i dawnym życiu.

Zamów rozdział, dołącz do Patronite lub kup w przedsprzedaży.

Oni albo my! Tom 2

Starannie skomponowany pakiet wiedzy, który pozwoli zrozumieć logikę konfliktów na Bliskim Wschodzie. Główny motyw to kwestia przetrwania Izraela, amerykańskiego zatapialnego lotniskowca, zakotwiczonego kilkaset kilometrów od największych na świecie złóż ropy naftowej.

Oni albo My!

Błyskotliwie napisana wizja konfliktu Chin i Stanów Zjednoczonych. Autor prezentuje wgląd w pełne spektrum konfliktu: od motywacji ideologicznych po zaciekłe zmagania o kontrolę nad dostępem do krytycznych surowców.

Zguba lub Przetrwanie Państwa

Pogłębiona analiza konfliktu między Stanami Zjednoczonymi a Chinami oraz jego najważniejszego pola zmagań: Tajwanu. Analiza opiera się na koncepcjach zawartych w dziele „Sztuka wojny” oraz we współczesnej koncepcji wojen nieograniczonych.

Zamów rozdział, dołącz do Patronite lub kup w przedsprzedaży.

Traktat Sztuka wojny

Traktat Sztuka wojny w wizjonerskim przekładzie i z omówieniem Piotra Plebaniaka. Język przekładu stylizowany na piękną staropolszczyznę.

Chiny 一 Pulsujący matecznik cywilizacji

Zbiór 81 maksym i przysłów, z pomocą których zrozumiesz esencję chińskiej historii: poznasz czyny i uczucia ludzi, których losy i czyny są tworzywem chińskiej państwowości i aspiracji imperialnych. Galeria zdjęć artystycznych

Sun Zi i jego Sztuka wojny

Traktat Sztuka wojny w przekładzie Piotra Plebaniaka bezpośrednio z chińskiego języka klasycznego, stylizowany na piękną polszczyznę Sienkiewicza. Do tego wizje wojny i konfliktów prof Bralczyka i ponad 20 innych mistrzów oraz ekspertów.

Opowieści z dawnych Chin

Zbiór pięknych, pełnych pozytywnej energii opowieści oraz skłaniających do zadumy legend i anegdot, który pomoże ci zrozumieć kulturę i historię Państwa Środka.

Drogi wędrownych doradców

Pięknie ilustrowany zbiór 81 maksym układających się w wizję starożytnych artystów, poetów i ludzi czynu, których zbiorowy wysiłek stał się fundamentem chińskiej cywilizacji. Galeria zdjęć artystycznych

36 forteli

Podręcznik budowania obrazów mentalnych i dziesiątki anegdot historycznych — ze wstępem Andrzeja Sapkowskiego

Starożytna mądrość chińska

Zbiór 81 sentencji i cytatów, które są jednocześnie kluczem do zrozumienia chińskiej mentalności i chińskiej kultury

Zakamarki chińskich serc

Piękny prezent Zbiór 81 pięknych maksym i sentencji, które oświetlają Chińczykom drogę w codziennym życiu i troskach

Zamów rozdział, dołącz do Patronite lub kup w przedsprzedaży.

Przedziwne opowiastki Państwa Środka

Pięknie ilustrowany zbiór 81 przysłów i powiedzeń, które pomogą zrozumieć myśli mieszkańców Państwa Środka

Zamów rozdział, dołącz do Patronite lub kup w przedsprzedaży.

Chińskie opowieści wojenne

To zbiór opowieści i anegdot i powiedzeń wojennych, który pozwala poczuć ducha chińskiej historii od nie do końca pokojowej strony. To zarazem zbiór relacji i anegdot o najsłynniejszych bitwach, potyczkach i fortelach historii Chin.

Zamów rozdział, dołącz do Patronite lub kup w przedsprzedaży.

Perfidne fortele Mistrzów Wojowania

Zbiór pochodzących z całego świata relacji z mistrzowsko zrealizowanych forteli i podstępów. Każdy z komentarzem nawiązującym do traktatu Sztuka wojny lub skłaniającym do głębszej zadumy wyjaśnieniem dlaczego fortel się powiódł.

Zamów rozdział, dołącz do Patronite lub kup w przedsprzedaży.

Feudalizm we wszystkim prócz nazwy

Każdy ład światowy to system hierarchiczny, w którym status decyduje o tym, czy państwo może łamać lub naginać zasady. Feudalny charakter porządku Pax Americana polega na regulacji dostępu do energii. Rola państw wasalnych (junior-partnerów) to wypełnianie swoich powinności.

Wzorce zwyciężania tom 2

Studium historycznych bitew, które zaważyły na losach świata. Autorzy wyliczają błędy i błyskotliwe posunięcia stron, pokazując przy tym jak u obu walczących stron przebiegał proces uczenia się na błędach własnych i przeciwnika. Tom towarzyszy książce „Oni albo my!”, traktującym o walce o władzę nad światem między Ameryką i Chinami

Wzorce Zwyciężania tom 1

Studium historycznych analiz potyczek, bitew i operacji militarnych. Autorzy analizują je tak, aby czytelnik mógł z pozytywnych i negatywnych doświadczeń nauczyć się osiągać sukces militarny w każdej sytuacji.

Prawidła geopolitycznej gry o przetrwanie

Praca, w której sam autor i zaproszeni eksperci prezentują swoje wizje prawidłowości geopolitycznych, okraszając je przykładami z kart historii i wydarzeń współczesnych. W środku 43 mapy i 29 zdjęć oraz ilustracji, które pomogą zrozumieć zawiłą logikę zmagań między mocarstwami.

Siły psychohistorii

Podobnie jak w bestsellerze 36 forteli jest to studium oraz dziesiątki przykładów. • Temat poradnika: dostrzeganie ukrytych prawidłowości i przewidywanie przyszłych zdarzeń. Anegdoty o mistrzach obserwacji rzeczywistości i mistrzach zmieniania myśli w czyn.

Kalendarz geopolityczny

Kalendarz nabiurkowy 210×105 mm. Każdy miesiąc to prawidło geopolityczne i powiązane z nim zdjęcie oraz komentarz. Całość to zbiór wyjątkowych spostrzeżeń skomponowanych przez Piotra Plebaniaka.

Portrety tajwańskich aborygenów

18 najpiękniejszych portretów foto, które autor wykonał w czasie prac nad książką Pieśni dalekich plemion Format A3, foliowane. Trzy portrety sygnowane. Zobacz galerię