Podróżowanie po Chinach to wyzwanie logistyczne, które nagradza cierpliwych i ciekawych świata. Samodzielne planowanie pozwala uniknąć „turystyki taśmowej” i dotrzeć do miejsc, gdzie historia wciąż oddycha.

Gdzie i jak kupować bilety na pociąg i samolot

Pociąg

W Chinach bilety na pociąg są imienne. Zakupu można dokonać na kilka sposobów

• Na stacji w kasie. Trzeba okazać paszport.
• Obecnie bilety kolejowe kupuje się przez takie aplikacje jak WeChat albo Ali Pay. Procedura nie jest uciążliwa. Najlepszym rozwiązaniem jest jednak poprosić znajomengo Chińczyka o nauczenie, jak to się robi.
• Poprosić znajomego Chińczyka o zakup. Osoba kupująca musi koniecznie okazać kserokopię paszportu. Zdjęcie paszportu w smartfonie nie wystarczy!
• Przez internet w tym portalu: https://english.ctrip.com/trains. Odbiór takiego biletu jest osobisty w kasie biletowej dowolnego dworca kolejowego: za okazaniem paszportu.
  Uwaga: nie testowałem, ale w takim scenariuszu Chińczyk z kserokopią będzie nieskuteczny.
• W małych miasteczkach da się czasem znaleźć małe biura zakupu biletów. Miejscowy znajomy będzie wiedział, gdzie takie znaleźć. W czasie transakcji dostaje się bilet różowy.

Przelot samolotem

Samolot wewnątrz Chin

Bilety da się kupić tu: https://english.ctrip.com/flights/ lub tutaj http://www.elong.com/ Na około 2 tygodnie przed dniem lotu bilety stopniowo drożeją, czasem z godziny na godzinę. Proszę też pilnować się przed szukaniem, a potem zakupem biletu z tego samech urządzenia lub IP - skrypty wykrywają kupującego i podwyższają cenę.

Samolotem wewnątrz Chin

• W ostatnich latach stałym problemem są opóźnienia lotów. Być może w ostatnim okresie się to zmieniło. Jeśli nie ma potrzeby, warto wybrać pociąg. Optymalnym rozwiązaniem budżetowym jest zamiast zestawu "nocleg + samolot następnego dnia" pojechać nocnym pociągiem. Jest to praktyka wykorzystywana przez zorganizowane wycieczki, np. nocny pociąg z Pekinu do Xi'an (Armia Terakotowa).

Pociągi w Chinach

Garść uwag:

• Jeśli kupiłeś bilet na pociąg nocny z miejscem stojącym lub siedzącym, a chcesz miejsce leżące, miejsce możesz dokupić u konduktora.
• Trzeba zrobić to szybko. Trzeba zgłosić się do stanowiska i zapisać na listę oczekujących. Kontuar do tego jest zwykle pośrodku składu pociągu, zwykle to wagon numer 7, ale nie ma reguły.

Taksówki

Tak jak i w innych miejscach na świecie, taksówkarze mogą naciągać na kursach lub w inny sposób żerować na naiwności lub braku czujności podróżnych.

• Obecnie korzystanie z taksówek w praktyce odeszło do przeszłości. Zamawia się przejazd Didi, odpowiednikiem zachodniego Ubera i podobnych usług.
• Szczególne zasługi na polu bezczelności mają taksówkarze w mieście Hangzhou. Zalecam szczególną ostrożność przy korzystaniu.
• Nie wsiadaj do taksówek, których kierowcy naganiają, np. przy wyjściu z lotniska lub stoją w oczekując w miejscach uczęszczanych przez turystów. Niektórzy widząc, że klienta nie da się orżnąć, odganiają go i nie pozwalają wsiąść.
• Łap taksówki jadące, a nie takie, które zatrzymały się widząc obcokrajowca.
• Przed wejściem do taksówki zorientuj się, ile mnie więcej kosztuje kurs. Moja metoda: prosić kierowcę, aby na kartce napisał przybliżoną cenę. Porównaj obie kwoty.

Wymiana pieniędzy

• Dolary lub Euro da się wymienić na lokalną walutę niemal w każdym banku. Najpewniejszy jest w tym względzie Bank of China.
• Pierwsza wymiana w banku może trwać potwornie długo, gdyż wymaga zarejestrowania paszportu i obcokrajowca w systemie bankowym. Dodatkowe opóźnienie powstanie, jeśli placówka nie jest uczęszczana przez obcokrajowców. Brak wprawy urzędników obsługujących to dodatkowe 10-15 minut.
• Zależnie od miejsca wejścia do Chin, warto wymienić walutę wcześniej, albo zaraz przy granicy. Przy przejściu lądowym z Hongkongu nie będzie problemu - jest tam kilka kantorów oferujących rozsądny przelicznik.
• Wymiana w bankomacie: warto zabrać kartę więcej niż jednego banku, gdyż czasami banki chińskie mają problemy z komunikacją z konkretnymi bankami w Polsce. Innym, bardziej oczywistym powodem jest to, że w banku polskim może nastąpić przerwa techniczna.
• Warto mieć przy sobie na czarna godzinę 100-300 RMB gotówką, na wypadek poważnych problemów z dostępem do bankomatu - zwłaszcza poza szlakami turystycznymi.

Bezpieczeństwo

Na dzień dzisiejszy białych nikt w Chinach nie rusza. Oprócz ogólnego bardzo dużego poczucia bezpieczeństwa (brak natrętnych bezdomnych, brak ludzi pijanych i przy tym agresywnych), można zawsze prosić przechodniów o pomoc. W większości miejsc ludzie będą bardzo pomocni. Wyjątkiem jest m.in. Pekin, w którym obcokrajowcy cieszą się mniejszą otwartością ze strony miejscowych.

Porady w kwestii zdrowego rozsądku i ogólnej czujności

Pekin

• Po największym chińskim deptaku dla turystów Wangfujing kręci się dużo młodych dziewcząt, które pod pozorem szukania kogoś do ćwiczenia języka angielskiego zwabiają naiwnych do piekielnie drogich pijalni herbaty.

Internet i telefon komórkowy

Aktualnie bardzo wiele się zmieniło, jeśli porównać sytuację do ostatnich lat. Optymalnym rozwiązaniem jest kupić kartę SIM przedpłaconą i po prostu zachować ją sobie na pamiątkę. Potrzebny jest do tego paszport - wymagane przy rejestracji i aktywcji. Internet w komórce jest niezwykle szybki i jednocześnie tani.

Doładowania

Współcześnie wszystko można zrobić za pomocą aplikacji Alipay i WeChat. W przypadku konfuzji dobrym sposobem jest napaść na przygodnego Chińczyka, dać mu do ręki banknot 100 RMB, pojazać swój numer telefonu i poprosić o to, aby doładował on nam naszą kartę SIM za pomocą jego aplikacji WeChat.

10 sugestii, które warto zastosować oraz kilka ciekawych miejsc

Wybierz Zachodni Sichuan zamiast Tybetu

Jeśli marzysz o kulturze tybetańskiej, ale przerażają Cię restrykcje wizowe i wysokie koszty pozwoleń do Tybetańskiego Autonomicznego Regionu, udaj się do Prefektury Garzê (甘孜) w Sichuanie. Miejsca takie jak Litang czy Sertar oferują autentyczne klasztory i oszałamiające krajobrazy bez zbędnej biurokracji.

Samodzielne planowanie pozwala tu na wynajęcie lokalnego kierowcy i noclegi w tybetańskich domach gościnnych, co jest niemożliwe w przypadku zorganizowanych grup. Możesz spędzić godziny na obserwowaniu debat mnichów, nie będąc poganianym przez przewodnika.

W kronice Huáyáng Guó Zhì (華陽國志) z dynastii Jin, opisującej zachodnie krainy, czytamy:

「其山林澤藪，足以藏疾；其水泉灌溉，足以養民。」 (Góry, lasy i jeziora tych krain wystarczą, by skryć się przed zgiełkiem; ich źródła i rzeki wystarczą, by wyżywić lud).

Opanuj ekosystem aplikacji: Alipay i WeChat

W Chinach gotówka i zagraniczne karty kredytowe są niemal bezużyteczne. Przed wyjazdem musisz podpiąć swoją kartę pod Alipay lub WeChat Pay. To nie tylko płatności, ale też dostęp do mini-programów rezerwacyjnych, map i tłumaczy.

Samodzielne operowanie tymi aplikacjami daje Ci wolność – możesz zamówić jedzenie w lokalnej knajpce bez znajomości języka, skanując kod QR, lub wypożyczyć rower miejski, by zwiedzić mury miejskie w Xi'an czy stary Nanjing w swoim tempie.

Koleje wysokich prędkości (G-Train)

System kolejowy w Chinach jest najlepszy na świecie. Bilety rezerwuj przez aplikację Trip.com lub oficjalne 12306. Wybieraj pociągi typu Gāotiě (高鐵). Pamiętaj, by na dworzec przybyć co najmniej 45 minut wcześniej ze względu na kontrole bezpieczeństwa.

Dla samodzielnego podróżnika pociąg to idealne miejsce na obserwację socjologiczną. Podróż z Pekinu do Szanghaju trwa nieco ponad 4 godziny, a widoki zmieniających się krajobrazów za oknem dają lepsze pojęcie o skali kraju niż lot samolotem.

Góry Yandang zamiast Huangshan

Góry Huangshan są piękne, ale niesamowicie zatłoczone. Alternatywą są Góry Yandang (雁蕩山) w prowincji Zhejiang. Znane z „nocnych widoków”, gdzie skały zmieniają kształty pod wpływem światła księżyca, oferują ciszę i spokój, których próżno szukać w innych parkach narodowych.

Xie Lingyun (謝靈運), wielki poeta krajobrazu, opisywał te rejony w swoich wierszach, co potwierdza ich rangę historyczną:

「千巖競秀，萬壑爭流。」 (Tysiące skał rywalizuje o piękno, dziesięć tysięcy wąwozów walczy o nurt strumieni).

Samodzielne planowanie to autentyczna kuchnia

Biura podróży zazwyczaj prowadzą turystów do wielkich restauracji serwujących „bezpieczne” dania. Planując samemu, możesz skorzystać z aplikacji Dianping (大眾點評), by znaleźć najlepsze xiǎochī (przekąski) w bocznych uliczkach. W prowincji Guizhou spróbuj zupy rybnej na kwaśno, a w Shaanxi słynnych klusek Biangbiang.

Kashgar i Jedwabny Szlak

Xinjiang jest specyficzny pod względem bezpieczeństwa, ale wizyta w Starym Mieście w Kaszgarze (喀什) to podróż w czasie. Odwiedź targ bydła w niedzielę – to jedno z niewielu miejsc, gdzie mechanizacja wciąż przegrywa z tradycyjnym handlem wymiennym.

Historyczne dzieło Xīyù Jì (西域記) mnicha Xuanzanga opisuje te rejony jako kluczowe punkty wymiany kulturowej:

「屈支國，東西千餘里，南北六百餘里...土宜穈、麥，有金、銀、銅、鐵、錫。」 (Kraj Kucha [blisko Kaszgaru] rozciąga się na tysiąc li... ziemia obfituje w pszenicę, a góry w złoto, srebro i miedź).

Wioski mniejszości etnicznych w Guizhou

Zamiast skomercjalizowanych wiosek w Yunnan, wybierz południowe Guizhou. Wioski ludów Miao i Dong, takie jak Zhanli, zachowały swoje tradycyjne wierzenia i architekturę (mosty wiatru i deszczu) bez tłumów turystów z selfie-stickami.

Muzea prowincjonalne – ukryte skarby

Chiny inwestują miliardy w muzea. Często te w mniejszych miastach, jak Hubei Provincial Museum w Wuhan, kryją skarby równe tym z Zakazanego Miasta (np. dzwony markiza Yi z Zeng). Wstęp do większości z nich jest bezpłatny, wymagana jest jedynie rezerwacja przez WeChat.

Cyfrowe mapy: Amap (Gaode) zamiast Google

Google Maps w Chinach jest niedokładne. Zainstaluj Amap (高德地圖). Nawet jeśli nie czytasz po chińsku, ikony transportu i funkcja lokalizacji są intuicyjne. Samodzielna nawigacja po chińskich metropoliach przy użyciu lokalnych map to świetna przygoda i oszczędność czasu.

Luoyang i Groty Longmen

Xi'an jest stolicą turystyczną, ale pobliski Luoyang (洛陽) oferuje Groty Longmen (龍門石窟) – tysiące posągów Buddy wykutych w skale. To tutaj bije serce buddyzmu dynastii Tang.

W Luòyáng Qiǎnlán Jì (洛陽伽藍記) z VI wieku czytamy:

「金剎與碧臺相輝，雲岡與石室並麗。」 (Złote pagody i szafirowe tarasy lśnią wzajemnie, skalne groty i komnaty są równie piękne).

Unikaj świąt państwowych

Najważniejsza zasada: nigdy nie podróżuj podczas Golden Week (październik) oraz Chińskiego Nowego Roku. Miliony ludzi ruszają wtedy w drogę, a ceny rosną trzykrotnie. Samodzielny wybór terminu „poza sezonem” pozwoli Ci cieszyć się ciszą w Murze Chińskim w sekcji Jinshanling.

Tłumacz w telefonie: Baidu Translate

Bariera językowa jest realna. Baidu Translate posiada funkcję tłumaczenia ze zdjęcia, co jest nieocenione przy czytaniu menu lub tablic informacyjnych w mniejszych świątyniach.

Podsumowanie i ocena

Samodzielna podróż po Chinach wymaga odwagi i przygotowania cyfrowego, ale oferuje nagrody niedostępne dla turysty grupowego. Pozwala na bezpośredni kontakt z mieszkańcami, którzy w mniej odwiedzanych regionach są niezwykle gościnni. Wadą może być nagłe poczucie zagubienia w świecie, gdzie mało kto mówi po angielsku, oraz specyficzne wymogi rejestracyjne w hotelach dla obcokrajowców. Niemniej jednak, to właśnie te trudności sprawiają, że wspomnienia z Chin są tak intensywne i trwałe.

10 Słynnych Powiedzeń i Idiomów związanych z miejscami

1. Góra Tai jest cięższa niż śmierć (O godności i wartości człowieka)

   人固有一死，或重於泰山，或輕於鴻毛。 (Rén gù yǒu yī sǐ, huò zhòng yú Tài Shān, huò qīng yú hóng máo) Nawiązanie do Świętej Góry Tai w Shandong.

2. Kto nie był na Wielkim Murze, nie jest prawdziwym mężczyzną

   不到長城非好漢。 (Bù dào Chángchéng fēi hǎohàn) Słynne zdanie Mao Zedonga, powszechnie cytowane przy zwiedzaniu Muru.

3. W niebie jest raj, na ziemi są Suzhou i Hangzhou

   上有天堂，下有蘇杭。 (Shàng yǒu tiāntáng, xià yǒu Sū Háng) Przysłowie chwalące piękno tych dwóch miast nad rzeką Jangcy.

4. Krajobrazy Guilin są najpiękniejsze pod słońcem

   桂林山水甲天下。 (Guìlín shānshuǐ jiǎ tiānxià) Standardowy cytat przy wizycie nad rzeką Li.

5. Po powrocie z Pięciu Gór nie chce się patrzeć na inne, po powrocie z Huangshan nie chce się patrzeć na Pięć Gór

   五嶽歸來不看山，黃山歸來不看嶽。 (Wǔyuè guīlái bù kàn shān, Huángshān guīlái bù kàn yuè) Podkreśla majestat gór Huangshan.

6. Woda z Zachodniego Jeziora w Hangzhou jest jak piękność Xi Shi

   欲把西湖比西子，淡妝濃抹總相宜。 (Yù bǎ Xīhú bǐ Xīzǐ, dànzhuāng nóngmǒ zǒng xiāngyí) Z wiersza Su Dongpo o jeziorze Xihu.

7. Wszystkie drogi prowadzą do Chang'an (Xi'an)

   條條大路通長安。 (Tiáotiáo dàlù tōng Cháng'án) Chiński odpowiednik powiedzenia o Rzymie.

8. Gdy jesteś w Luoyang, nie pytaj o drogę (Wszystko jest tu zabytkiem)

   洛陽紙貴。 (Luòyáng zhǐ guì) Idiom oznaczający wielki sukces literacki, dosłownie „papier w Luoyang stał się drogi”.

9. Morze Południowe jest bezkresne

   苦海無邊，回頭是岸。 (Kǔ hǎi wú biān, huí tóu shì àn) Sentencja buddyjska często spotykana w nadmorskich świątyniach, np. na wyspie Putuoshan.

10. Zjedz w Guangzhou, ożeń się w Suzhou, umrzyj w Liuzhou

    食在廣州，穿在蘇州，玩在杭州，死在柳州。 (Shí zài Guǎngzhōu, chuān zài Sūzhōu, wán zài Hángzhōu, sǐ zài Liǔzhōu) Wielkomiejskie przysłowie o specyfice regionów (Liuzhou słynie z dobrego drewna na trumny).

Jeśli szukasz głębszego wejrzenia?... Poczuj Cywilizację Chińską sercem i umysłem, tak jak robi to autor tych książek:

Opowieści z dawnych Chin

W tej książce znajdziesz... W tym tomie znajdziesz 81 pięknych opowieści i podań ludowych z całej historii Chin. Pojawiają się słynne legendy i podania, które powstały w odległych zakątkach chińskiego świata. To dobry początek na planowanie podróży.

Tajwan

W tej książce znajdziesz... Tajwan to dziecko Japonii i Chin, piękna wyspa w oku geopolitycznego cyklonu. To też skarbnica i zaginiony świat tradycyjnej kultury chińskiej i obyczajów.