Chiny.pl

Chińska astrologia i chińskie znaki zodiaku

Chiński kalendarz rolniczy jest dla Chińczyków tradycyjną miarą. Jest to kalendarz nie słoneczny, a księżycowy. Jeśli szukać odpowiednika europejskiego znaku zodiaku, to będą nim nie miesiące i gwiazdozbiory, ale lata i przypisane im rozmaite przymioty. Do każdego roku w cyklu dwunastoletnim przypisane jest jedno zwierzę.

Bitwa przy Yique

Bitwę przy Yique (czyt. ii-ćłe) stoczono w roku 293 przed Chr. Na przeciw armii króla Zhaoxianga z państwa Qin, dowodzonej przez Bai Qi, wystąpiła armia sprzymierzonych państw Wei (魏) oraz Han (韓), którą dowodził generał Gongsun Xi (公孫喜).

Bitwa przy Yiling

Bitwa pod Yiling znana jest także pod nazwą Bitwy pod Xiaoting 猇亭之戰 lub też 彝陵之战 (Yiling)、猇亭之战 (Xiaoting) miała miejsce w roku 222 n.e., w czasie istnienia Trzech Królestw. Przeciw sobie stanęły wojska państwa Wu oraz Shu, zmagające się o panowanie nad kluczowym obszarem Jingzhou. Bitwa zakończyła się decydującym zwycięstwem państwa Wu, które powstrzymało inwazję Liu Beia na ten kraj.

Bitwa o przełęcz Shanhai

To bitwa która pozwoliła mandżurskiej dynastii Qing na przejęcie władzy w Chinach, do tamtej pory bezpiecznych za Wielkim Murem. Przywódca Qingów, Dorgon działając wespół z generałem poprzedniej dynastii Ming, pokonał armię dowodzącego buntem chłopskim Li Zichenga. Zwycięstwo oraz otworzenie przejścia przez Wielki Mur pozwoliło Mandżurom na szybkie zawładnięcie Pekinem, a tym samym definitywne zakończenie panowania dynastii Ming.

Bitwa na jeziorze Poyang

Bitwa stoczyła się w dniach 30 sierpnia – 4 października 1363 roku. Miejscem starcia było największe słodkowodne jezioro w Chinach – Poyang, współcześnie w prowincji Jiangxi. Była to największa bitwa okrętów w czasach średniowiecza. Była jedną z ostatnich bitew stoczonych przez chylącą się ku utracie władzy mongolską dynastię Yuan.

Bitwa przy Ningyuan

Na przeciw siebie stanęły armie rdzennie chińskiej dynastii Ming, oraz mandżurska armia Późnej Dynastii Jin. Było to pierwsze zwycięstwo armii Ming po całej serii porażek.

Bitwa przy Muye

Bitwa przy Muye stoczono około roku 1100 przed Chr. w tradycyjnie wyznaczonym do rytualnych bitew Muye (obecnie rejon Xinxiang w prowincji Henan). Była to decydują bitwa dla króla Wu, który wysłał ekspedycję karną przeciw despotycznemu królowi Zhou z dynastii Shang.

Bitwa przy Julu

Bitwa przy Julu stoczyła się w roku 207 p.n.e. Walczyły siły upadającego imperium Qin, dowodzone przez Zhang Hana, oraz mniej licznymi wojskami buntowników Chu, dowodzonymi przez Xiang Yu. Bitwa została wygrana przez armię Xiang Yu, który rozbił armie Qin, przyczyniając się do definitywnego załamania potęgi militarnej Qin.

Bitwa o miasto Jimo

W roku 284 p.n.e. państwo Yan rozpoczęło inwazję Qi, celem jego całkowitego podporządkowania. Dowódca Le Yi dowodził armią Yan W ciągu sześciu miesięcy kampanii jego armia zajęła siedemdziesiąt miast. Państwu Qi zostały tylko dwa miasta – Jimo oraz Ju.

Bitwa przy Guandu

Bitwa ta rozegrała się u schykłu Dynastii Han. Cao Cao, przyszły władca jednego z królestw (Wei), który stał na czele rebelii przeciw Yuan Shao w rejonie Guandu. Bitwa umożliwia Cao Cao skonsolidowanie jego władzy nad północną częścią terenów chińskich.

Bitwa przy rzece Fei

Bitwę nad rzeką Fei stoczono w roku 383. Mniej liczna armia Wschodniej Dynastii Jin pokonała siły Państwa Qin.
Bitwę uważa się za jedną z najważniejszych starć w historii Chin . Klęska rosnącego w siłę Qin doprowadziła do rozpadu tego organizmu państwowego w chaosie wojny domowej. Gdyby Qin zwyciężyło, możliwe byłoby znaczne skrócenie czasów rozpadu Chin . Dopiero w roku 581 dynastia Sui doprowadziła do powstania silnego cesarstwa.

Bitwa przy Czerwonych Klifach

To bodaj najsłynniejsza z bitew w historii Chin . Kluczowe starcie w okresie formowanie się Trzech Królestw u schyłku dynastii Han.

Po tym jak Cao Cao skonsolidował swoją władzę nad północnymi Chinami, które formalnie rządzone były przez upadającą dynastię Han, pozostało mu dwóch rywali: Sun Quan w środkowej i dolnej części dorzecza rzeki Jangcy, oraz Liu Bei, rządzący obszarem współczesnej prowincji Hubei.

W roku 208 Cao Cao poprowadził swoją dwustutysięczną armię przeciw połączonym armiom Sun Quana i Liu Bei, liczącymi zaledwie 100 tysięcy.

Bitwa przy Chengpu

W Epoce Wiosen i Jesieni, wraz ze stopniowym upadkiem i utratą wpływów przez dynastię Zhou, coraz częściej dochodziło do wojen między państwami chińskimi. W roku 632 stoczono jedną największych bitew owego okresu, bitwę pod Chengpu.

Bitwa przy Changping

To decydująca bitwa stoczona pomiędzy państwem Qin, które pokonało państwo Zhao. W roku 256 p.n.e. Qin zaatakowało Han. Z odsieczą państwo Zhao wysłało armię pod dowództwem Lian Po. Obie armie spotkały się w okolicach Changping, położonego w północnej części ówczesnych ziem królestwa Han. Lian Po, po ujrzeniu armii Qin stwierdził, że jedyną szansę na zwycięstwo dawała próba przeczekania.

Siedem potęg okresu Walczących Państw

Burze okresu Wiosen i Jesieni przetrwało siedem większych państw. były to Qi, Chu, Yan, Hann, Zhao, Wei i Qin. Początkowo państwa Hann, Zhao i Wei sformowały sojusz i przemogły w walce siły państw Qi, Qin i Chu – każde oddzielnie. Później sojusz rozpadł się, a Qi i Qin stopniowo urosły w siłę.

Nefryt

玉石 – yu4shi2 – dosłownie kamień nefrytu (ang. jade stone) Nefryt, jako minerał niezwykłej twardości, można było w czasach prehistorycznych jedynie szlifować. Był to proces niesłychanie żmudny i pracochłonny, co jeszcze bardziej zwiększało jego wartość. Zanim nauczono się obróbki żelaza, służył do wyrobu broni. Większość wydobytych przez archeologów przedmiotów ma jednak znaczenie rytualne, zwłaszcza tzw. bi (dyski symbolizujące ziemię) i cong (tuby symbolizujące niebo).

Dynastia Yuan

Mongołowie pod wodzą Czyngis-Chana stopniowo podbili i zawładnęli Chinami. W 1215 roku zdobyli Pekin. Z czasem posuwali się na południe. W roku 1234 zawładnęli obszarem kontrolowanym przez Dynastię Jin.

Muzyka w tradycji i kulturze chińskiej

Już od czasów starożytnych muzyka spełniała dwie kluczowe funkcje: zarządzanie krajem poprzez wykorzystanie jej w rytuałach, oraz kształtowanie umysłu arystokracji i ludu dydaktyczną treścią pieśni. Rytuały dostarczały ludziom wzorców zachowania i postępowania. Ich przestrzeganie zwiększało społeczną harmonię, pogłębiało życie duchowe oraz poszerzało horyzonty. Muzyka najwyższego lotu pozwalała na osiągnięcie harmonii z naturą.

Powstanie "Bokserów"

Po wojnach opiumowych zachodnie mocarstwa w całych Chinach zaczęły zakładać ośrodki misyjne propagujące religie zachodnie, a dokładnie chrześcijaństwo wśród Chińczyków. Spotkało się to z oporem, który stopniowo narastał.

Barbarzyńcy wokół Państwa Środka

Kraj Środka był w ujęciu starożytnych Chińczyków centrum świata, a jednocześnie epicentrum cywilizacji ludzkiej. Syn Niebios, czyli cesarz, emanował swoim dobroczynnym wpływem na okoliczne krainy, stopniowo cywilizując barbarzyńskie ludy. Państwa środka (ta nazwa pochodzi z czasów starożytnych) otoczone były wianuszkiem państw wpół-cywilizowanych i częściowo zwasalizowanych. Im dalej od cesarstwa, tym barbarzyńcy stawali się dziksi i bardziej wojowniczy.

Chińskie przysłowia

Język chiński pełen jest przypowieści, przenośni, fraz, które my, Europejczycy rozpoznajemy z wielkim trudem. Wiele powiedzeń Konfucjusza, Sun Zi, Lao Zi i innych mędrców stało się elementami języka codziennego, które wtopiły się weń i stanowią jego nieodłączną część.

Podróż na zachód mnicha Xuanzang

Xuanzang porzucił normalne życie, został mnichem i szybko opanował klasyczne pisma buddyjskie. Zauważył przy tym, że zawierały one mnóstwo błędów w tłumaczeniu. Postanowił zatem udać się w podróż do Indii do Tianzhu, jak zwano wtedy Półwysep Indyjski.

Samodoskonalenie w życiu Chińczyków

W kręgu cywilizacji basenu Morza Śródziemnego i Chinach rozwinęły się zupełnie różne koncepcja istoty człowieczeństwa. W cywilizacji nazywanej łacińską człowiek w chwili narodzin wyposażany jest w nieśmiertelną, indywidualną duszę, która to dusza jest zasadniczo równa każdej innej. Wiąże się to z europejską koncepcją prawa i równości. Co jest istotne, duszę tą otrzymuje jednostka z łaski Boga, automatycznie stając się istotą ludzką.

Kultury Neolityczne na terenie obecnych Chin

Badania archeologiczne dowodzą, że kolebką kultury chińskiej był obszar położony w pobliżu Rzeki Żółtej. Najstarsze ślady człowieka: narzędzia kamienne, kości zwierząt, ślady ognia, kości homo erectus odnaleziono w jaskiniach Zhoukoudian (Zhōukǒudiàn 周口店), położonych na południowy zachód od Pekinu oraz w dolinie rzeki Pa w prowincji Shaanxi. Resztki te pochodzą z późnego paleolitu i wczesnego neolitu, a określane są nazwą kultury Zhoukoudian.

Rewolucja Xinhai 1911

Sun Jat-sen, właśc. Sun Zhongshan urodził się 12 listopada 1866 w rodzinie chłopskiej w powiacie Xiangshan (Xiāngshān 香山, obecnie miasto Zhongshan). W dzieciństwie mocno wpłynęła na niego historia Powstania Tajpingów oraz dokonania jego przywódcy – Hong Xiuquana.

Chińskie imię

Chińskie imię z reguły coś oznacza bądź symbolizuje – albo zostało nadane z jakiegoś powodu. Najczęściej jest to coś związanego z pomyślnością, ale rzadko finansową. Zdarza się też, że imiona mają wydźwięk polityczny. W drugiej połowie XX wieku w imię wkomponowano znak, który jest częścią nazwy „Republika Chińska”. Jest to przejaw patriotyzmu. Pewna część osób urodzonych zwłaszcza w pierwszych latach istnienia ChRL nazywa się np. Jianguo (dosł. tworzenie narodu), lub Czerwonogwardzista albo Opór przeciw Ameryce.

Dynastia Xin

Dynastia Xin (Xin chao 新朝)była dynastią założoną prze z uzurpatora Wang Menga i istniała w latach 9–23 n.e. Po kilku latach uprawiania kultu jednostki, w końcu ogłosił się cesarzem w roku AD 9.

Myśli i cytaty z cywilizacji zachodniej

Przetłumaczenie na język chiński koncepcji zrodzonej na Zachodzie bardzo często jest niemożliwe. Jeśli nawet da się przetłumaczyć znaczenie zdania bądź słowa, zwykły Chińczyk bez specjalistycznego wykształcenia nie będzie miał prawidłowych skojarzeń.

Słynne chińskie powieści

Cztery najsłynniejsze powieści chińskie Powieści mające największy wpływ na zbiorową świadomość Chińczyków. Sen o czerwonym pawilonie Jedna z czterech najsłynniejszych powieści, ciesząca się niesłabnącą popularnością do dziś. autor: Cáo Xuěqín (曹雪芹) (przypisywane) publikacja: XVIII wiek Historia rodu Jia (ponoć częściowo autobiografia autora) osiadłego w Pekinie za czasów dyn. Qing.

Dynastia Xia

Około roku 2000 p.n.e. większość ludzi zamieszkujących Wielką Nizinę Północno-chińską to niezorganizowane wspólnoty wiejskie, gospodarujące na terenach lessowych. Karczowały one i paliły krzewy, praktykując prymitywne rolnictwo i prowadząc ograniczone prace irygacyjne, w czym dopomaga im udomowienie bawoła wodnego.